Door Siddharth Chatterjee
Nu het Global Development Initiative vijf jaar bestaat, denkt een voormalige VN-residentieel coördinator in China en Kenia na over waarom het belangrijk is en wat ervoor zal zorgen dat het blijft bestaan.
Siddharth Chatterjee (links), toenmalig VN-residentcoördinator in China, samen met Zhang Jun (midden-links), toenmalig permanent vertegenwoordiger van de Volksrepubliek China bij de Verenigde Naties; Luo Zhaohui (midden-rechts), toenmalig voorzitter van het China International Development Cooperation Agency; en Maria-Francesca Spatolisano (rechts), toenmalig assistent-secretaris-generaal voor beleidscoördinatie en interdepartementale aangelegenheden van UN DESA, tijdens het evenement op hoog niveau “Nieuwe vooruitgang van het Wereldwijd Ontwikkelingsinitiatief, nieuwe acties ter ondersteuning van de Agenda 2030” op het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York, 19 april 2023.
Fotobron: Verenigde Naties in China
Vijf jaar geleden deze week stelde China tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties het Wereldwijde Ontwikkelingsinitiatief voor. De wereld was nog steeds aan het bijkomen van de pandemie. De honger nam toe, de schulden liepen op en de Agenda 2030 raakte buiten bereik.
Het GDI voerde een eenvoudig, ouderwets argument aan: ontwikkeling moet weer centraal staan in de internationale samenwerking. Ik heb dat argument van beide kanten zien uitpakken.
In Afrika, waar ontwikkeling wordt gemeten in levens
Van 2016 tot 2021 was ik VN-residentieel coördinator in Kenia. Daar leerde ik dat ontwikkeling zelden het nieuws haalt. Het komt stilletjes aan: een moeder die niet langer uren hoeft te lopen voor water, een kliniek waar de lichten na zonsondergang blijven branden, een jonge boer wiens oogst eindelijk een markt bereikt. De ware maatstaf voor ontwikkeling is niet alleen wat we leveren, maar wat er overblijft als we vertrekken.
Dit is ook waar ik het blijvende potentieel van de GDI zie. De nauwe afstemming met de Agenda 2030 en de focus op gebieden zoals armoedebestrijding, voedselzekerheid, gezondheid, groene ontwikkeling en connectiviteit sluiten aan bij prioriteiten die ik tijdens mijn hele carrière heb aangetroffen.
Ik heb ook geleerd waarom goede plannen stranden. Zelden door een gebrek aan ideeën. Bijna altijd door gebrek aan financiën, technologie en partners die geduldig genoeg zijn om de koers te blijven volgen. In heel Afrika heb ik gezien wat er gebeurt wanneer infrastructuur, vaardigheden en investeringen samenkomen, en wat er gebeurt wanneer dat niet het geval is.
In Peking, waar ontwikkeling en schaal samenkomen
In 2021 verhuisde ik naar Peking als VN-residentcoördinator in China, het jaar waarin het GDI werd gelanceerd. China’s eigen reis bood lessen die de wereld zich niet kon veroorloven te negeren. In vier decennia steeg het bbp per hoofd van de bevolking van ongeveer $ 180 tot $ 13.953 in 2025, en ontsnapten bijna 800 miljoen mensen aan extreme armoede. Geen enkel land in de geschiedenis heeft meer gedaan om menselijke ontberingen te verminderen.
In april 2023 sloot de VN in China zich aan bij de Permanente Vertegenwoordiging van China bij de VN en het China International Development Cooperation Agency om samen een evenement op hoog niveau over het GDI te organiseren op het VN-hoofdkwartier in New York, naast het ECOSOC-forum voor ontwikkelingsfinanciering. De boodschap was duidelijk. De wereld heeft dringend behoefte aan financiering voor ontwikkeling, en de minst ontwikkelde landen, de landen zonder zeekust en de kleine eilandstaten worden het hardst getroffen.
Het verbeterde Chinese Fonds voor Mondiale Ontwikkeling en Zuid-Zuid-samenwerking, gesteund door $ 4 miljard, bood reële mogelijkheden om een deel van die kloof te dichten. Het zou Chinese technologie ten dienste kunnen stellen van de eigen prioriteiten van ontwikkelingslanden. Ik vertelde dat publiek dat de kansen enorm waren. Drie jaar later zijn er steeds meer aanwijzingen dat er resultaten worden geboekt.
Van resultaten tot blijvende capaciteit
De GDI heeft geholpen om meer dan $ 23 miljard te mobiliseren en meer dan 2.000 projecten in het Globale Zuiden te ondersteunen. Afrika behoort tot de grootste begunstigden.
In de droogtegevoelige oostelijke provincie van Rwanda voorzien 200 boorputten op zonne-energie, aangelegd in het kader van een door China gefinancierd project, nu ongeveer 110.000 mensen van water. In Ethiopië bouwt een demonstratiecentrum van China, Afrika en de VN, samen met UNIDO, aan de industriële vaardigheden die grondstoffen omzetten in banen. Over het hele continent bereikt zonne-energie plattelandsgemeenschappen die het elektriciteitsnet nooit heeft bereikt.
China heeft zijn steun voor het Vredes- en Ontwikkelingsfonds van China en de VN verlengd tot 2030 en is van plan om de komende vijf jaar nog eens 2.000 projecten voor het levensonderhoud in ontwikkelingslanden op te zetten.
Achter elk cijfer schuilt het Afrika dat ik heb leren kennen: schoon water, licht na zonsondergang, een oogst die de markt bereikt. Zo ziet ontwikkeling eruit als het werkt. Ontwikkeling wordt duurzaam wanneer samenwerking landen en gemeenschappen de capaciteit geeft om hun eigen toekomst vorm te geven.
Ontwikkeling moet een brug blijven
De beste projecten van het GDI hebben drie kenmerken gemeen. Ze zijn vraaggestuurd en worden gevormd door de landen die ze bedienen. Ze dragen vaardigheden over, niet alleen structuren. En ze werken met het multilaterale systeem in plaats van eromheen.
Dat laatste punt is belangrijk. Zoals ik in New York al zei, is de Agenda 2030 één geïntegreerd geheel: vrede, mensenrechten en ontwikkeling samen. Niemand achterlaten moet gericht zijn op het individu. Transparantie, gezonde normen en houdbaarheid van de schuld zijn geen beperkingen voor het GDI. Zij zijn wat het vertrouwen wint.
De grootste kans ligt in samenwerking. In 2017 schreven John Dramani Mahama en ik dat de jeugdbevolking van Afrika in 2050 de 830 miljoen zou overschrijden, terwijl het continent slechts 3,7 miljoen banen per jaar creëert voor de 10 tot 12 miljoen jongeren die de arbeidsmarkt betreden. We riepen op tot een plan met de ambitie van het Marshallplan, met werkgelegenheid voor jongeren als kernpunt. Dat plan hoeft niet uit één enkele hoofdstad te komen. De Global Gateway van de Europese Unie heeft ongeveer € 150 miljard toegezegd aan Afrika; de GDI brengt financiering, technologie en snelheid.
Nu, als CEO van Global Neighbours, ben ik er oprecht van overtuigd dat als de twee zij aan zij zouden werken en energie, digitale verbindingen, agribusiness en vaardigheden rond de eigen prioriteiten van Afrika zouden cofinancieren, ze het continent zouden kunnen omvormen tot een economische krachtpatser en een nieuwe motor voor wereldwijde groei zouden kunnen ontketenen.
Samenwerking kan van ontwikkeling een arena van concurrentie maken tot een arena van gedeeld belang. In een gefragmenteerde wereld kan ontwikkeling een brug blijven, terwijl zoveel andere bruggen steeds moeilijker te overbruggen zijn.
Vijf jaar later is dit misschien wel een van de belangrijkste bijdragen van de GDI. Het belang ervan ligt niet alleen in de projecten die het ondersteunt, maar ook in de herbevestiging dat ontwikkeling een gebied blijft waarop internationale samenwerking zowel mogelijk als noodzakelijk is.
Een keuze voor de komende vier jaar
Er resteren nog vier jaar tot 2030. De traditionele hulpbudgetten worden krapper en te veel regeringen keren zich naar binnen. In dat klimaat is een initiatief dat ontwikkeling op de wereldagenda houdt geen luxe. Het is een reddingslijn.
Ik heb gezien hoe hoop eruitziet in een Keniaans dorp en in een beleidsruimte in Peking. Ze zijn meer met elkaar verbonden dan de meeste mensen denken. Wanneer een partnerschap werkt, verdwijnt de afstand tussen hen.
De kans die zich nu voordoet, is om samen voort te bouwen op dit momentum en de kring van partners te vergroten, zodat de komende vijf jaar van het GDI niet alleen worden gemeten aan de hand van de gemobiliseerde middelen, maar ook aan de hand van de levens die zijn veranderd. In een tijd waarin een groot deel van het internationale gesprek over onze verschillen gaat, biedt ontwikkeling een reden om te blijven samenwerken.
Siddharth Chatterjee is CEO van Global Neighbours, een in Wenen gevestigde denktank. Hij was VN-residentieel coördinator in China (2021–2026) en Kenia (2016–2021).
